İran Krizi Havacılık Sektörünü Çökertebilir: Uçak Biletleri Fırladı, Milyonlarca Koltuk İptal Edildi
İran’daki savaş, havacılık sektörünü derinden etkiliyor. Artan jet yakıtı fiyatları, havayolu şirketlerini zor durumda bırakmış durumda. Bu durum, bilet fiyatlarının yükselmesine ve milyonlarca koltuğun iptal edilmesine yol açtı. Özellikle Avrupa’dan Asya’ya olan uçuşlarda fiyatların bazı hatlarda 5 katına kadar çıktığı bildiriliyor.
İran ile ABD arasındaki gerginlik ve Hürmüz Boğazı’ndaki artan gerilim, küresel hava ulaşımını olumsuz etkilemeye başladı. Savaşın etkisiyle petrol fiyatlarındaki artış, jet yakıtı maliyetlerini son aylarda yüzde 80 oranında yükseltti. Bu da birçok havayolu şirketinin uçuş sayısını azaltmasına ve bilet fiyatlarını artırmasına neden oldu.
Milyonlarca Koltuk İptal Edildi
Havacılık veri şirketi Cirium’un verilerine göre, 1 Haziran – 30 Eylül döneminde dünya çapında toplam 9.3 milyon koltuk sistemden kaldırıldı. Bu iptaller, özellikle ABD, Çin, Japonya, Avustralya ve Avrupa pazarlarında yoğunlaştı. Orta Doğu’da ise hava sahalarının kapanması nedeniyle büyük kapasite kayıpları yaşandı. Örneğin, Qatar Airways yaklaşık 2 milyon koltuğu iptal ederken, Emirates 700 bin, Etihad Airways ise 450 bin koltuk iptali gerçekleştirdi.
Bilet Fiyatlarında Keskin Artış
Savaşın ardından uluslararası uçuş bilet fiyatları hızla yükselmeye başladı. Seyahat arama platformu Kayak’ın verilerine göre, ABD çıkışlı uluslararası uçuşların ortalama fiyatı Nisan ayının son haftasında 1.101 dolara ulaştı; bu rakam, bir yıl öncesine göre yüzde 16 daha yüksek. ABD iç hat uçuşlarında ise artış daha da belirgin oldu ve fiyatlar yıllık bazda yüzde 24 oranında yükseldi. Norveç merkezli havacılık danışmanlık şirketi Winair AS’in kurucusu Hans Jorgen Elnaes, Avrupa ile Asya arasındaki bazı rotalarda fiyatların 5 katına kadar çıktığını ifade etti.
Erken Rezervasyon Trend Oluyor
Belirsizlik ve artan fiyatlar, yolcuları seyahat planlarını erkene almaya yöneltiyor. Atmosphere Research Group Başkanı Henry Harteveldt, mart ayında yaptığı bir araştırmada yolcuların yüzde 11’inin, gelecekte fiyatların daha da yükselebileceği korkusuyla normalden daha erken rezervasyon yaptığını belirtti. Malezya’da yaşayan emekli girişimci Theodore, ailesiyle Güney Kore ve Japonya’ya yapacağı seyahati bu yıl normalden daha erken rezervasyon yaparak planladığını ifade etti. Düşük maliyetli havayolları yerine daha fazla hizmet sunan Korean Air ve Malaysia Airlines gibi şirketleri tercih ettiğini vurguladı.
Zor Günler Kapıda
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) Genel Direktörü Willie Walsh, Avrupa ve Asya’nın önümüzdeki dönemde jet yakıtı sıkıntısıyla karşılaşabileceği konusunda uyarıda bulundu. Seyahat ve pazarlama şirketi Check-in Asia’nın direktörü Gary Bowerman, savaşın enerji altyapısında uzun vadeli hasar yarattığını ve küresel havacılık sektörünün “zor günler” geçireceğini belirtti. Uzmanlar, çatışmalar sona erse bile jet yakıtı fiyatlarının eski seviyelere dönmesinin aylar hatta bir yılı bulabileceğini öngörüyor. Havayolu şirketlerinin ise fiyatları savaştan önceki seviyelere çekmeye istekli olmadığı ifade ediliyor.
