Communications Earth & Environment dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, insanlığın felaketi önlemek için elinde kalan son “30 ila 50 yıllık kritik uyarı penceresine” işaret ediyor.
Tehlikede olan yer ise, tamamen çökmesi durumunda dünya genelinde deniz seviyesini tam 4 metre (13 fit) yükseltebilecek devasa bir kütle: Batı Antarktika Buz Örtüsü.
“Geri dönüşü olmayan nokta” (Tipping Point) nedir?
Bu araştırmayı korkutucu kılan asıl detay, buzulların doğasındaki fiziksel bir kuralda saklı. Bilim insanları, Batı Antarktika’daki erimenin belirli bir eşiği (kritik dönüm noktasını) geçtikten sonra durdurulamaz hale geleceğini kanıtladı.
Süreç bir kez başladıktan sonra, insanlık karbon emisyonlarını sıfırlasa ve hatta bir mucize yaratıp küresel iklimi yeniden soğutmayı başarsa bile erime zincirleme reaksiyonla devam edecek. Buz tabakası, içindeki tüm suyu okyanuslara boşaltana kadar erimeyi durdurmanın hiçbir yolu olmayacak.
Bilimi uykusuz bırakan 2 dev: Thwaites ve Pine Island
Buz tabakaları sanıldığı gibi sadece basit ve hareketsiz buz küpleri değildir; kendi içlerinde devasa geri besleme döngülerine sahiptirler. Şu anda tüm gözler Antarktika’nın en zayıf karnı olan Amundsen Denizi bölgesine çevrilmiş durumda.
Thwaites Buzulu (Kıyamet Buzulu): İngiltere büyüklüğündeki bu devasa kütle, Batı Antarktika’yı okyanusa dökülmekten koruyan dev bir baraj görevi görüyor.
Pine Island Buzulu: Tıpkı Thwaites gibi, okyanus akıntılarının alttan vurduğu sıcak dalgalar nedeniyle endişe verici bir hızla inceliyor.
Sıcak deniz suları bu buzulların tabanına sızdıkça, buzları dipten eriterek kayma hızını artırıyor. Bu iki buzul çöktüğü an, arkalarında duran devasa iç buz kalkanı doğrudan okyanusa akacak.
Deniz seviyesi 4 metre yükselirse ne olacak?
Bu erime bir gecede yaşanmayacak, yüzyıllara yayılacak. Ancak önümüzdeki neslin alacağı kararlar, yüzyıllar boyunca durdurulamayacak bir yıkımın fitilini ateşleyecek. Okyanusların 4 metre yükselmesi durumunda dünya haritasında yaşanacak senaryo şu şekilde:
New York, Mumbai, Şanghay, Londra gibi dev kıyı şehirleri devasa sel riskleriyle karşı karşıya kalacak; limanlar, altyapı sistemleri ve tatlı su kaynakları haritadan silinecek.
Birçok küçük ada ülkesi topraklarının tamamını kaybederek okyanusa gömülecek.
Asıl risk sadece anlık seller değil; gelecek nesilleri her yıl biraz daha geri çekilen, sınırları sürekli değişen ve asla sabitlenmeyen istikrarsız bir dünya haritasına mahkum etmek.
Henüz çok geç değil ama zaman daralıyor
Araştırmacılar bu raporun kesin bir kıyamet tahmini değil, insanlığa verilmiş son büyük ve ciddi erken uyarı olduğunu vurguluyor. Küresel ısınmayı bu kritik eşiğin altında tutmak için hala önümüzde 30 ila 50 yıllık bir fırsat penceresi var.
Antarktika şu anda tüm dünya için bir alarm veriyor. Seçim ise çok net: Ya bu uyarıyı ciddiye alıp küresel radikal önlemler alacağız ya da gelecek nesillerin yüzyıllar sürecek çaresiz yıkılışını izleyeceğiz.
